Strabizmi është një çrregullim i pozicionimit të syve, ku të dy sytë nuk drejtohen njëkohësisht nga i njëjti objekt. Njëri sy mund të jetë i drejtuar drejt, ndërsa syri tjetër mund të devijojë nga brenda, nga jashtë, lart ose poshtë.

Devijimi mund të jetë i vazhdueshëm ose të shfaqet vetëm herë pas here, për shembull gjatë lodhjes, sëmundjes apo përqendrimit në objekte të afërta ose të largëta. Strabizmi mund të paraqitet te fëmijët dhe te të rriturit.

Përveç ndikimit në pamjen e syve, strabizmi mund të pengojë bashkëpunimin ndërmjet tyre dhe të ndikojë në shikimin binocular, perceptimin e thellësisë dhe cilësinë e përgjithshme të shikimit.

Në varësi të drejtimit të devijimit, strabizmi mund të paraqitet si:

• Ezotropi – syri devijon nga brenda.
• Ekzotropi – syri devijon nga jashtë.
• Hipertropi – syri devijon lart.
• Hipotropi – syri devijon poshtë.
• Strabizëm paralitik ose restriktiv – lëvizja e syrit kufizohet për shkak të dëmtimit të nervave, muskujve ose strukturave përreth syrit.

Strabizmi mund të prekë gjithmonë të njëjtin sy ose të alternojë ndërmjet të dy syve.

Shenjat më të zakonshme të strabizmit përfshijnë:

• Devijimin e dukshëm të njërit ose të dy syve.
• Shikimin e dyfishtë, veçanërisht te të rriturit.
• Mbylljen ose mbulimin e njërit sy gjatë shikimit.
• Animin ose kthimin e kokës në një pozicion të caktuar.
• Vështirësi në vlerësimin e distancës dhe perceptimin e thellësisë.
• Lodhje të syve ose dhimbje koke.
• Ulje të shikimit në njërin sy.
• Vështirësi gjatë leximit ose përqendrimit.

Te fëmijët, strabizmi mund të shkaktojë ambliopi, e njohur si “syri dembel”. Kjo ndodh kur truri fillon ta anashkalojë imazhin që vjen nga syri i devijuar. Nëse nuk trajtohet në kohë, ulja e shikimit mund të bëhet afatgjatë.

Strabizmi mund të shkaktohet nga faktorë të ndryshëm, duke përfshirë:

• Çrregullimet e koordinimit ndërmjet muskujve të syrit.
• Dioptrinë e pakorrigjuar, veçanërisht hipermetropinë.
• Faktorët trashëgues.
• Dobësimin e shikimit në njërin sy.
• Çrregullimet neurologjike.
• Paralizën e nervave që kontrollojnë lëvizjen e syrit.
• Sëmundjet e tiroides.
• Traumat e kokës ose të syrit.
• Goditjen në tru.
• Operacionet ose sëmundjet e mëparshme të syrit.

Strabizmi që shfaqet papritur, veçanërisht kur shoqërohet me shikim të dyfishtë, kërkon ekzaminim të shpejtë nga oftalmologu.

Diagnostikimi bëhet përmes një ekzaminimi të plotë oftalmologjik. Gjatë vizitës vlerësohen:

• Mprehtësia e shikimit në secilin sy.
• Pozicioni dhe lëvizshmëria e syve.
• Drejtimi dhe madhësia e devijimit.
• Bashkëpunimi ndërmjet të dy syve.
• Prania e shikimit të dyfishtë.
• Dioptria dhe nevoja për syze.
• Gjendja e pjesëve të përparme dhe të pasme të syrit.

Te fëmijët kontrollohet gjithashtu prania e ambliopisë. Në raste të caktuara mund të kërkohen ekzaminime shtesë neurologjike, laboratorike ose radiologjike.

Trajtimi përcaktohet individualisht, në varësi të moshës së pacientit, llojit të strabizmit, shkakut, madhësisë së devijimit dhe nivelit të shikimit.

Mundësitë e trajtimit përfshijnë:

• Syze ose lente korrigjuese.
• Mbulimin e syrit me shikim më të mirë për trajtimin e ambliopisë.
• Ushtrime ortoptike në raste të përzgjedhura.
• Prizma të vendosura në syze.
• Injeksione me toksinë botulinike në raste të caktuara.
• Kirurgjinë e muskujve të syrit.

Jo çdo pacient me strabizëm ka nevojë për operacion. Vendimi merret pas ekzaminimit të detajuar dhe vlerësimit nga oftalmologu.

Kirurgjia e strabizmit është një procedurë gjatë së cilës korrigjohet forca dhe pozicioni i muskujve që kontrollojnë lëvizjen e syve. Qëllimi është përmirësimi i drejtimit dhe bashkëpunimit të syve.

Gjatë operacionit, kirurgu mund ta dobësojë, forcojë ose ndryshojë pozicionin e një apo më shumë muskujve të syrit. Ndërhyrja realizohet në sipërfaqen e syrit dhe nuk përfshin heqjen e syrit nga vendi i tij.

Në varësi të llojit të strabizmit, operacioni mund të kryhet në njërin ose në të dy sytë.

Kirurgjia mund të rekomandohet për:

• Drejtimin më të mirë të syve.
• Përmirësimin e bashkëpunimit ndërmjet syve.
• Zvogëlimin ose eliminimin e shikimit të dyfishtë.
• Përmirësimin e perceptimit të thellësisë në raste të caktuara.
• Korrigjimin e pozicionit jonormal të kokës.
• Zgjerimin e fushës së shikimit.
• Përmirësimin e pamjes dhe simetrisë së syve.
• Përmirësimin e vetëbesimit dhe cilësisë së jetës.

Te të rriturit, kirurgjia e strabizmit nuk konsiderohet vetëm ndërhyrje estetike. Ajo mund të sjellë përfitime funksionale, veçanërisht te pacientët me shikim të dyfishtë ose pozicion jonormal të kokës.

Kirurgjia zakonisht kryhet nën anestezi të përgjithshme, veçanërisht te fëmijët. Te disa pacientë të rritur mund të përdoret anestezi lokale ose sedacion, në varësi të rastit dhe vlerësimit mjekësor.

Përmes një hapjeje të vogël në konjuktivë, kirurgu arrin te muskujt e syrit. Muskujt e përzgjedhur më pas dobësohen, forcohen ose rivendosen në një pozicion të ri, sipas matjeve dhe planifikimit paraoperativ.

Në disa raste te të rriturit mund të përdoren sutura të rregullueshme, të cilat mundësojnë përshtatje shtesë të pozicionit të syrit pas operacionit.

Para ndërhyrjes kryhet një ekzaminim i detajuar për të matur devijimin e syve dhe për të planifikuar muskujt që do të operohen.

Pacienti duhet ta informojë ekipin mjekësor për:

• Sëmundjet kronike.
• Alergjitë.
• Medikamentet që përdor.
• Terapinë për hollimin e gjakut.
• Operacionet e mëparshme të syve.
• Probleme të mëparshme me anestezinë.

Udhëzimet për ushqimin, pijet dhe përdorimin ose ndërprerjen e barnave duhet të ndiqen saktësisht sipas rekomandimit të anesteziologut dhe kirurgut.

Në shumicën e rasteve, pacienti largohet nga klinika në të njëjtën ditë. Pas operacionit mund të shfaqen:

• Skuqje e syrit.
• Lotim.
• Ndjesi pickimi ose prani e një trupi të huaj.
• Ënjtje e lehtë e qepallave.
• Ndjeshmëri ndaj dritës.
• Shikim i turbullt ose i dyfishtë përkohësisht.

Skuqja dhe irritimi zakonisht zvogëlohen gradualisht, por syri mund të mbetet rozë për disa javë.

Pas ndërhyrjes mund të përshkruhen pika antibiotike dhe anti-inflamatore. Është e rëndësishme që pacienti të mos e fërkojë syrin dhe të respektojë kontrollet e planifikuara.

Për një periudhë të caktuar mund të rekomandohet shmangia e:

• Notit dhe saunës.
• Aktiviteteve të rënda fizike.
• Pluhurit dhe ambienteve të papastra.
• Grimit rreth syve.
• Sporteve ku ekziston rreziku i goditjes në sy.

Kohëzgjatja e rikuperimit dhe kthimi në punë, shkollë ose aktivitete sportive përcaktohen individualisht nga kirurgu.

Kirurgjia e strabizmit ka për qëllim kryesisht korrigjimin e pozicionit dhe koordinimit të syve. Ajo nuk e përmirëson automatikisht mprehtësinë e shikimit në një sy me ambliopi.

Për këtë arsye, fëmijët mund të kenë nevojë të vazhdojnë trajtimin me syze, mbulim të syrit ose metoda të tjera edhe pas operacionit. Kirurgjia gjithashtu nuk e eliminon domosdoshmërisht nevojën për syze.

Rezultati i kirurgjisë varet nga lloji dhe kompleksiteti i strabizmit. Edhe pas një ndërhyrjeje të suksesshme, te disa pacientë mund të mbetet një devijim i vogël ose strabizmi mund të rikthehet me kalimin e kohës.

Në raste të tilla mund të rekomandohet trajtim shtesë ose një ndërhyrje tjetër kirurgjikale. Nevoja për një operacion të dytë nuk do të thotë domosdoshmërisht se ndërhyrja e parë ka dështuar.

Ashtu si çdo ndërhyrje kirurgjikale, edhe kirurgjia e strabizmit mund të shoqërohet me rreziqe. Ato mund të përfshijnë:

• Korrigjim të pamjaftueshëm ose të tepërt të devijimit.
• Rikthim të strabizmit.
• Shikim të dyfishtë të përkohshëm ose, më rrallë, të vazhdueshëm.
• Infeksion.
• Gjakderdhje.
• Reaksion ndaj anestezisë.
• Kufizim të lëvizjes së syrit.
• Nevojë për ndërhyrje tjetër.

Komplikimet serioze që mund të ndikojnë në shikim janë të rralla. Kirurgu do t’ju shpjegojë përfitimet, kufizimet dhe rreziqet specifike përpara ndërhyrjes.

Kontaktoni menjëherë klinikën nëse pas ndërhyrjes paraqiten:

• Dhimbje e fortë ose në rritje.
• Ulje e papritur e shikimit.
• Sekrecion i dendur nga syri.
• Ënjtje e madhe.
• Temperaturë.
• Skuqje që përkeqësohet.
• Gjakderdhje e pazakontë.
• Çdo simptomë tjetër shqetësuese.

Çdo rast i strabizmit është i ndryshëm. Ekzaminimi i detajuar është i domosdoshëm për të përcaktuar shkakun e devijimit dhe trajtimin më të përshtatshëm.

Në klinikën tonë, pacientët me strabizëm vlerësohen në mënyrë individuale dhe informohen hollësisht për mundësitë e trajtimit, rezultatin e pritshëm dhe kujdesin pas ndërhyrjes

Rezervoni konsultën tuaj për një vlerësim të plotë të strabizmit dhe përcaktimin e trajtimit më të përshtatshëm.

Informacioni në këtë faqe ka karakter informues dhe nuk e zëvendëson ekzaminimin dhe këshillën individuale të mjekut.